Stuðla að enduraðlögun afbrotamanna út í sammfélagið bæði innanlands og í Evrópu
„Perspektive“ verkefnið miðar að því að nýta alla möguleika á sviði enduraðlögunar afbrotamanna. Tækifæri er ekki aðeins til að styðja fangelsi í daglegu starfi heldur einnig að leggja mikið af mörkum til samnýtingar á sérfræðingum á evrópskum vettvangi. Við höfum stofnað alþjóðlega samsteypu sem byggir á þeirri reynslu sem fengist hefur af fyrri verkefnum eins og STEPS, NEXT STEPS og ríkisframtakinu Handwerk im Hafthaus. Þau eru unnin af af reyndum leikmönnum meðal annars á sviði almannatengsla, sálfræði og viðskipta, sem starfa í samvinnu við fangelsi á hinum ýmsum Evrópulöndum.
Markmið
Draga úr fordómum og aðlögun fanga út á vinnumarkaðinn
Undirbúa fanga undir enduraðlögun með því að styrkja og efla félagsfærni sem einnig skiptir miklu máli fyrir atvinnulífið.
Að efla möguleika fyrrverandi fanga á vinnumarkaðinum með því að draga úr fordómum meðal vinnuveitenda, samstarfsmanna og annarra hagsmunaaðila í samfélaginu.
Aukið samstarf milli ýmissa stofnana úr viðskiptalífinu og fangelsiskerfinu í mismunandi Evrópulöndum
Að líta á fanga á öllum sviðum sem fólk sem á skilið annað tækifæri. Áherslan ætti að vera á virkan stuðning og auðvelda þátttöku fyrrverandi fanga á vinnumarkaði.
Niðurstöður
Fyrirhugaðar niðurstöður eru til þess fallnar að tryggja þau markmið sem stefnt er að
PERSPEKTIVE-Handbók
PERSPEKTIVE-Handbók: Verkleg kennsla í fangelsiskerfinu. Handbók um æfingamiðaða og framsækna kynningu á faglegri færni fanga
PERSPEKTIVE-Tímarit
PERSPEKTIVE-Tímarit: Byggja brýr milli samfélagsins og fanga með því að veita innsýn í fangelsi í Evrópu, segja reynslusögur og kynna starfsmöguleika
PERSPEKTIVE-Net
PERSPEKTIVE-Net: Stuðla að innleiðingu fanga á vinnumarkað með því að deila reynslu innan Evrópu og í gegnum starfsmenn í fangelsiskerfinu
Nýttu þér þennan einblöðung til að upplýsa netverkið þitt um Perspektive.
Þróun verkefnisins
Fylgstu með!
Fimmti verkefnafundur (TPM) í PERSPEKTIVE verkefninu í Viterbo, Ítalíu
Dagana 3.-6. febrúar 2026 fór fram fimmti fjölþjóðlegi verkefnafundur í Erasmus+ verkefninu PERSPEKTIVE í Vitrebo á Ítalíu. Gestgjafi okkar að þessu sinni og samstarfsaðili var CPIA „Giuseppe Foti“, sem er svæðisbundin stofnun í fullorðinsfræðslu. Þátttakendur voru boðnir velkomnir í Universita degli Studi della Tuscia þar sem fundurinn var haldinn. Þátttakendur komu saman í aðalsal háskólans. Þar voru kynnt staðbundin dæmi um góða starfshætti í samstarfi milli háskólans, CPIA og ítalska fangelsiskerfisins. Meðal annars var kynnt myndbandsverkefnið „Pills of Justice“ (kynnt af prófessor Ruggiero og prófessor Sanvitale) ásamt öðrum fræðsluaðferðum, sem byggja brýr milli náms, samfélagsþátttöku og endurkomu inn í samfélagið. Samstarf er kjarninn í framförum okkar og erum við spennt að segja frá því að sérstök PERSPEKTIVE-síða innan EPALE samfélagsins er væntanleg!
Dagur 1 – Tilraunanám, iðnverk og vinnuhópar
Fyrsti vinnudagurinn beindist að tilraunakennslu og frekari þróun á helstu niðurstöðum verkefnsins. Í verklegum æfingum (þar á meðal Culturally og Teamdrawing) voru aðferðir prófaðar, ígrundaðar og sameiginlega metnar með það fyrir augum hverning hægt er að nýta þær á áhrifaríkan hátt í fræðsluáætlunum innan fangelsiskerfisins. Annað mikilvægt viðfangsefni var að ljúka við PERSPEKTIVE-handbókina: samstarfsaðilar hafa nú prófað meira en 15 æfingar á fundum og alls hafa yfir 100 æfingar verið teknar saman. Þátttakendur ræddu endurgjöf og unnu að ígrundunar- og matsformum, auk lokahönnunar og uppbyggingar Handbókarinnar. Vinnuhópar (breakout sessions) fóru fram síðdegis: Hópur 1: Fangelsisstarfsfólk – Sameiginlegur fundur og miðlun reynslu af fangelsisstarfi. Hópur 2: Verkefnastjórnun – Samhæfing verkþátta (WP1-WP5), eftirfylgni handbókar og tímarits, frekari þróun sérfræðinganets og skipulag miðlunar (þar á meðal viðtöl við samstarfsaðila verkefnisins, vefsíða og herferðir á samfélagsmiðlum) Viðburðinum lauk með sameiginlegu mati, þar á meðal yfirferð frá fundinum í Tyrklandi og mati á samstarfsfundinum í Tyrklandi. Við erum sérstaklega ánægð með að halda áfram að vaxa og að hafa getað boðið fangelsisstarfsfólki frá stofnunum í Viterbo og Izmir velkomið á fundinn í fyrsta sinn. Deginum lauk með sögulegri leiðsögn um Vitrebo og sameiginlegum kvöldverði, sem skapaði mikilvægt tækifæri til óformlegra samskipta og tengslamyndunar.
Dagur 2 – Heimsókn í fangelsið í Viterbo og endurgjöf
Mikilvægur liður í dagskránni var heimsókn í fangelsið í Viterbo. Eftir móttöku af hálfu CPIA og fulltrúa fangelsisins fékk verkefnahópurinn leiðsgn til að öðlast innsýn í skipulag ferla og fræðslustarfs í fangelsinu. Þessi reynsla er sérstaklega verðmæt fyrir PERSPEKTIVE: hún tengir þróun verkefnisins við daglegt líf í fangelsi og skerpir áhersluna á hvernig fræðsla, leiðsögn og skipulögð stuðningsúrræði geta sérstaklega styrkt enduraðlögun. Því næst fór fram vinnulota undir handleiðslu þar sem athuganir og lærdómsreynsla voru dregnar saman. Deginum lauk með fjölmenningarlegri dagskrá (þar á meðal heimsókn í grasagarðinn og Bullicame-heitavatnslindina) og sameiginlegum kvöldverði í Vitrebo. Fyrir áhugasama þátttakendur var valkvæði ferð daginn eftir sem dýpkaði fjölmenningarleg samskipti og styrkti evrópska samstarfsnetið: heimsókn til Soriano del Cimino (þar á meðal Castello Orsini, sem síðar var einnig notað sem fangelsi, og Palazzo Chigi) og síðan í „Parco dei Mostri“ í Bomarzo. Slíkar sameiginlegar athafnir skapa rými fyrir liðsheild og efla samstarf milli landa og stofnana.
Fjórði verkefnisfundur í Erasmus+ PERSPEKTIVE verkefninu í Izmir/Aliaga í Tyrklandi
Fjórði alþjóðlegi verkefnisfundur í Erasmus+ verkefninu var haldinn í Izmir/Aliaga í Tyrklandi. Tyrkneski samstarfsaðilinn okkar í verkefninu, Multi ACT frá Datca, skipulagði fundinn sem gestgjafi hópsins og tók á móti rúmlega 30 þátttakendum í opnum hluta Aliaga-fangelsins. Við þökkum gestgjöfum og fangelsis-teyminu innilega fyrir sýndan stuðning við verkefnið og vingjarnlegar móttökur.
Dagur 1 – Aðferðir, prufukeyrsla og skipulag samstarfsnetsins
Fyrsa daginn var áhersla lögð á verklegt, reynslumiðað nám. Þátttakendur unnu með nokkrar fræðsluæfingar, þar á meðal „Mega-Memory“ og „Reality Check“ (METALOG). Við prufukeyrðum nokkrar valdar æfingar, ræddum hvað betur mætti fara og lögðum fram viðmið um sanngjarnt hæfnismat.
Samhliða kom samstarfsnet sérfræðinga PERSPEKTIVE saman til að ræða framtíðarstefnu og mögulega stofnanavæðingu – þar á meðal hugmyndir að framhaldsverkefnum. Ritstjórn PERSPEKTIVE-tímaritsins kynnti fyrstu tvo kaflana, sem lokið er: innsýn í fangelsiskerfi og persónulega sögu fanga í Búkarest (Rúmeníu) og Reykjavík (Íslandi). Við erum stolt af því að vera að þróa hágæða, faglega útgáfu af tímariti, sem endanlega mun líta dagsins ljós árið 2026.
Dagur 2 – Skoðunarferð um Aliaga-fangelsið & sameiginleg menningarferð
Annan daginn heimsótti verkefnishópurinn öryggisfangelsið í Aliaga-fangelsinu undir leiðsögn fangelsisstjóra, kennara og fangelsisstarfsmanna. Við fengum innsýn í starfsnámskeið, sem standa föngum til boða til að öðlast færni, sem er mikilvæg í atvinnuleit að lokinni afplánun. Við heimsóttum einnig bókasafnið og listanámskeið, sem eru mikilvæg úrræði fyrir persónulegan þroska og enduraðlögun fanga. Í lokin var boðið upp á menningarferð um fornleifasvæðið Pergamon til að styrkja menningarleg samskipti, teymisvinnu og tengslamyndun
Skipulag fundarins var frábær á vegum tyrknesku gestgjafanna frá Multi ACT í samstarfi við fangelsisstjórn Aliaga. Viðburðurinn þótti takast vel og bauð upp fjölmörg tækifæri til frekara samstarfs milli samstarfsaðila og lagði sitt að mörkum í áframhaldandi þróun PERSPEKTIVE-verkefnisins, styrkingu evrópsks sérfræðingateymis og sameiginlegs átaks um að bæta enduraðlögun fanga í Evrópu.
Þriðji verkefnisfundur í Erasmus+ verkefninu „PERSKEKTIVE“ haldinn í Reykjavík, Íslandi
Dagana 2.–4. júní 2025 fór fram þriðji alþjóðlegi fundurinn í Erasmus+ verkefninu PERSPEKTIVE í Reykjavík á Íslandi. Viðburðurinn var haldinn og skipulagður af íslenska samstarfsaðilanum okkar, Höfða Horizon.
Í upphafi fundarins fengu þátttakendur dýrmæta innsýn í íslenskt fangelsiskerfi. Þeir fóru m.a. í leiðsögn um fangelsið á Hólmsheiði undir stjórn Halldórs Vals Pálssonar, fangelsisstjóra. Sérstaklega áhrifamikil var persónuleg frásögn Guðmundar Inga Þóroddssonar, fyrrverandi fanga og stofnanda Afstöðu, sem hann stofnaði fyrir 20 árum.
Sérstakur hápunktur annars dagsins var heimsókn Tolla Morthens – eins þekktasta listamanns Íslands. Hann flutti, ásamt fyrrverandi föngum, einlæga og áhrifaríka framsögu um list sína og meðferðarstarf með föngum. Hann kynnti m.a. öndunartækni og svokölluð „svitahús“ sem stuðla að tilfinningalegri og líkamlegri sjálfskoðun.
Næstu daga var lögð áhersla á kjarnaverkefnið sjálft. Samstarfsaðilar kynntu efni fyrir PERSPEKTIVE-handbókina og tímaritið, ræddu þróun og uppbyggingu evrópska sérfræðinganetsins og mótuðu dreifingastefnu verkefnisins. Í minni vinnuhópum var fjallað ítarlega um verkefnastjórnun, almannatengsl og innra samstarfsnet verkefnisin.
Menningarlegur hápunktur fundarins var svo ferðadagskráin. Hún innihélt heimsóknir í Hellisheiðarvirkjun, Gullfoss, Geysissvæðið, tómataræktunina á Friðheimum og Þingvallaþjóðgarð – sem öll eru glögg dæmi um hvernig hægt er að sameina menningarsamskipta og sjálfbærni.
Fundurinn þótti afar vel heppnaður og lagði mikilvægt skref af mörkum til frekari þróunar og styrkingar á evrópska samstarfsnetsins innan PERSPEKTIVE-verkefnisins.
Að afloknum 2. verkefnisfundi í Búkarest
Tveggja daga verkefnisfundur í Búkarest heppnaðist vel! Teymið kafaði ofan í umræður um lykilþætti verkefnsins með sérstakri áherslu á Vinnupakka 4 (Sérfræðinganet) og Vinnupakka 2 (Handbók) á afkastamiklum fundi í Jilava fangelsinu. Sér í lagi upplifði verkefnis-teymið hvetjandi kennslufræðilegra æfinga með föngum ásamt ítarlegri könnun á skilgreiningu fræðilegrar nálgunar Þægindalíkans fyrir félagsmótun og betrun. Deginum lauk svo með áhugaverðri skoðunarferð um fangelsið þar sem við fengum að skyggnast inn í reynsluheim fanga.
Á öðrum fundardegi var teyminu skipt upp í tvo hópa, þar sem saman var annars vegar sérfræðingateymi fangelsa frá sex löndum og hinsvegar verkefnastjórar verkefnisins sem ræddu eiginlega verkefisstjórn undir Vinnupakka 1. Samstarfsaðilar kynntu einnig eigin innsýn PERSPEKTIVE Handbókarinnar og kynntu nýstárleg fræðsluhugtök fyrir starfsfólk fangelsa. Samvinna er kjarninn í framförum okkar og við erum spennt að deila þeirri sameiginlegu sýn að sjá fyrir okkur sérstakt PERSPEKTIVE EPALE-samfelag.
Þriðja vika febrúarmánaðar 2024 var viðburðarík vinnuvika. Upphafsfundurinn fór fram á tveimur dögum á alls fimm mismunandi stöðum, þar á meðal í húsnæði WHKT í Dusseldorf og í fangelsinu í Heinsberg. Þessi tilhögun var naðsynleg til að tryggja rúmlega 30 þátttakendum upphafsfundarins nóg rými til að kynnast hverjir öðrum og fyrir fyrstu vinnuloturnar. Á meðan einn hópur fékk leiðsögn um fangelsið í Heinsberg, vann annar hópur í hugmyndavinnu um innleiðingu vinnupakka 2 og 3 í nálægum fundarsal. Á öðrum vinnudegi var efnt til nauðsynlegra kynninga til að spá fyrir um hugsanlega samlegð milli samstarfsaðila verkefnisins. Næstu fundir í Búkarest, Reykjavík og Izmir voru jafnframt skipulagðir auk þess sem miðlunarstefna verkefnisins fyrir komandi mánuð var rædd.
Verkefnið hófst 1. desember 2023 og stendur yfir í 36 mánuði. Við hlökkum til samstarfsins.
Samstarfsaðilar
Alþjóðleg og reyndur verkefnahópur
Associated prisons
Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the European Education and Culture Executive Agency (EACEA). Neither the European Union nor EACEA can be held responsible for them.
